عبد الرضا سالار بهزادى

100

بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )

« فوج نهم جديد گرمسيرى كرمان » ، و بعدا « فوج بهادر گرمسيرى كرمان » موسوم و معروف گشت و به احتمال قريب به يقين هستهء اوليه و اصلى آن را افراد طايفهء بهزادى و وابستگان آنها تشكيل مىدادند ؛ اين فوج از به دو تشكيل تا الغاى نظام قشونى قاجارى همواره جمعى سران طايفهء بهزادى بود . ميرزا تقى خان اميركبير نيز براساس همان تفكر اساسى در مورد مرزهاى جنوب‌شرقى ايران كه بدان اشاره رفت مرز طبيعى ايران را رود سند مىدانست ، اما اگر اين انديشه تا بدان زمان خيالى واهى به شمار مىرفت امير با تدبير و سياست در كار تحقق تدريجى آن بود . در طول نزديك به چهار سال صدارت امير نفوذ دولت ايران تا سند در جنوب شرقى و قندهار در شرق و تركستان و ماوراء النهر در شمال شرقى عليرغم تمايل دولت انگليس توسعه يافت . همانطور كه قبلا اشاره شد در اين زمان ايالات سند و پنجاب به اشغال قواى نظامى انگليس درآمده و رسما منضّم به حكومت هندوستان شده بودند . قندهار در دست امير كهندل خان دوست ديرين ايران و كابل در دست امير دوستمحمد خان بود . در هرات يار محمّد خان وزير همهء امور را در دست داشت . روسيه فريفتهء سياست انگليس در آسياى مركزى بىحركت و بىفعاليت شده بود . اينك با تصرف سند و پنجاب و نقشه‌هايى كه براى بلوچستان طرح شده بود ، هرات اهميت سابق خود را در چشم اولياى دولت انگليس تا حدّى از دست داده بود و پالمر ستون به شيل نوشت : « دربارهء نقشهء ايران نسبت به هرات لازم است محرمانه اين مطلب را بگويم كه پس از تصرف سند و پنجاب و پيشاور از ارزش سابق هرات براى ما كاسته شده است . گرچه نمىتوانيم راجع به اشغال آن از طرف ايران قطع علاقه كنيم ، امّا دولت انگليس لازم نمىداند كارهايى كه در سال 1837 - 1838 [ هنگام محاصرهء هرات توسط محمد شاه ] براى جلوگيرى از تصرف آن از جانب ايران انجام گرفت اكنون تكرار نمايد . هرچند تسخير هرات از طرف ايران ممكن است در اوضاع خاصى راه نزديك شدن روسها را به مرز هندوستان باز كند ، ولى سرحد ما حالا خيلى مستحكمتر از سال 1838 است . . . البته كوشش كنيد كه ايران از لشكركشى به هرات منصرف گردد و حتى خاطرنشان سازيد كه دولت انگلستان نمىتواند در اين‌باره بىاعتنا باشد ، امّا احتياط نمائيد كه هيچ تهديد مشخصى نگردد كه فردا آمادهء اجراى آن نباشيم . » 158 اين سياست پالمر ستون توسط جانشين او در وزارت خارجهء انگليس ، لرد مالمزبرى ( Lord Malmesbury ) ، نيز تأييد شد . لرد مزبور در 23 مارس 1852 به شيل مىنويسد : « كابينهء فعلى انگلستان نظر دولت پيشين را تأييد مىكند ، بدين معنى كه با تسخير سند و پنجاب و ايمنى مرز غربى و شمالى هندوستان از نيروى انگيزش سابق انگليس در مورد اشغال هرات از طرف دولت ثالث خيلى كم شده است . دولت عقيده دارد كه زيان متعهد شدن دربارهء هرات بيشتر از سود آن مىباشد . از اينرو از هرگونه تهديد و تعهد مثبت در امر مداخلهء مستقيم شاه در هرات يا اشغال آن به وسيلهء لشكر ايران احتراز خواهيد جست . همين حالت در مورد مداخلهء قندهار و كابل در كار هرات نيز صدق مىكند . » 159 در اين زمان دولت انگليس از